Μάθημα 2

Δουλεύοντας με το LaTeX

Αυτό το μάθημα εξηγεί τι είναι ένα σύστημα TeX και ποια είναι τα πιο συνηθισμένα συστήματα, παραθέτει κάποιους επεξεργαστές κειμένου που χρησιμοποιούνται συνήθως με το LaTeX, καθώς και τα διαδικτυακά συστήματα που διαθέτουν ενσωματωμένους επεξεργαστές.

Σε αντίθεση με πολλά προγράμματα υπολογιστών, το LaTeX δεν είναι μία μεμονωμένη εφαρμογή που περιέχει τα πάντα. Αντίθετα, υπάρχουν ξεχωριστά προγράμματα που λειτουργούν μαζί. Μπορούμε να τα χωρίσουμε σε δύο πράγματα που χρειάζεστε:

Συστήματα LaTeX

Η βάση για να δουλέψετε με το LaTeX είναι να έχετε διαθέσιμο ένα σύστημα TeX. Ένα σύστημα TeX είναι ένα σύνολο προγραμμάτων και αρχείων που χρειάζονται «στο παρασκήνιο» για να λειτουργήσει το LaTeX, αλλά τις περισσότερες φορές δεν το «τρέχετε» άμεσα.

Υπάρχουν δύο κύρια συστήματα TeX διαθέσιμα σήμερα, το MiKTeX και το TeX Live. Και τα δύο είναι διαθέσιμα για Windows, macOS και Linux. Το MiKTeX έχει ισχυρό υπόβαθρο στα Windows. Στο MacOS, το TeX Live είναι ενσωματωμένο σε μία μεγαλύτερη συλλογή που ονομάζεται MacTeX. Καθένα από τα συστήματα έχει τα πλεονεκτήματά του, και ίσως θα θέλατε να δείτε κάποιες συμβουλές από το έργο LaTeX.

Καθώς το TeX Live είναι διαθέσιμο σε όλα τα κοινά λειτουργικά συστήματα, και καθώς έχει κάποια πλεονεκτήματα απόδοσης, προτείνουμε αν δεν είστε σίγουροι ποιο σύστημα να εγκαταστήσετε, να επιλέξετε το TeX Live.

Επεξεργαστές κειμένου

Τα αρχεία LaTeX είναι απλά αρχεία κειμένου, επομένως μπορείτε να τα επεξεργαστείτε με οποιονδήποτε επεξεργαστή κειμένου. Ωστόσο, είναι πιο βολικό να έχετε έναν επεξεργαστή που έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί με το LaTeX, καθώς αυτοί παρέχουν δυνατότητες όπως μεταγλώττιση των αρχείων σας με ένα κλικ, ενσωματωμένη προβολή PDF και επισήμανση σύνταξης. Μία ιδιαίτερα χρήσιμη δυνατότητα όλων των σύγχρονων επεξεργαστών LaTeX είναι το SyncTeX: η δυνατότητα να κάνετε κλικ στον κώδικά σας και να μεταβαίνετε απευθείας στο αντίστοιχο σημείο του PDF, και αντίστροφα.

Υπάρχουν πολύ περισσότεροι επεξεργαστές κειμένου για LaTeX από όσους μπορούμε να αναφέρουμε εδώ: υπάρχει μία εκτενής λίστα στο StackExchange. Ένας βασικός επεξεργαστής, το TeXworks, περιλαμβάνεται στο TeX Live και στο MiKTeX σε Windows και Linux, και το TeXShop περιλαμβάνεται στο MacTeX.

Όποιον επεξεργαστή κειμένου κι αν επιλέξετε, προτείνουμε να τον εγκαταστήσετε μετά από το σύστημα TeX, έτσι ώστε ο επεξεργαστής να μπορέσει να «βρει» το σύστημα TeX και να ρυθμιστεί σωστά.

Δουλεύοντας στο διαδίκτυο

Υπάρχουν αρκετές ισχυρές διαδικτυακές υπηρεσίες που σας επιτρέπουν να αποφύγετε εντελώς την εγκατάστση ενός συστήματος TeX και ενός επεξεργαστή κειμένου για το LaTeΧ. Αυτοί οι ιστότοποι λειτουργούν επιτρέποντάς σας να επεξεργαστείτε τα αρχεία σας στην ιστοσελίδα, στη συνέχεια εκτελούν το LaTeX στο παρασκήνιο, και εμφανίζουν το παραγόμενο PDF.

Ορισμένοι από αυτούς τους ιστότοπους συνδυάζουν το LaTeX με δυνατότητες παρόμοιες με αυτές ενός πλήρους κειμενογράφου, ενώ άλλοι εστιάζουν περισσότερο στο να σας επιτρέπουν να δείτε τον κώδικα LaTeX και έτσι πλησιάζουν περισσότερο την εμπειρία μίας τοπικής εγκατάστασης.

Υπάρχουν συστήματα που σας επιτρέπουν να τρέξετε το LaTeX χωρίς να χρειάζεται να είστε συνδεδεμένοι, και χρησιμοποιούμε ένα από αυτά, το TeXLive.net, για να μπορείτε να επεξεργαστείτε και να δοκιμάσετε τα παραδείγματα που δίνουμε. Για πιο ολοκληρωμένη εργασία, οι καλύτερες διαδικτυακές υπηρεσίες απαιτούν να εγγραφείτε πριν τις χρησιμοποιήσετε. Αυτό σας επιτρέπει να αποθηκεύσετε τη δουλειά σας, αλλά επίσης βοηθά τους ιστότοπους να μην υπερφορτωθούν. Έχουμε δημιουργήσει συνδέσμους ώστε να μπορείτε να επεξεργαστείτε τα παραδείγματά μας χρησιμοποιώντας το Overleaf, μία από τις κύριες διαδικτυακές υπηρεσίες για LaTeX. Υπάρχουν ασφαλώς και άλλες: το Papeeria είναι ένα τέτοιο παράδειγμα.

Δουλεύοντας με άλλους

Αν σκοπεύετε να στείλετε τα αρχεία LaTeX σας σε παραλήπτες που θα τα επεξεργαστούν, όπως εκδότες, διοργανωτές συνεδρίων ή ιστότοπους προδημοσιεύσεων (π.χ. το arXiv), θα πρέπει να ελέγξετε ποιους περιορισμούς επιβάλλουν.

Άσκηση

Εγκαταστήστε ένα σύστημα LaTeX στον υπολογιστή σας ή εγγραφείτε σε μία διαδικτυακή υπηρεσία LaTeX. Αν χρησιμοποιείτε μία τοπική εγκατάσταση, θα χρειαστεί επίσης να επιλέξετε έναν επεξεργαστή κειμένου: προτείνουμε να ξεκινήσετε με το TeXworks ή το TeXShop (δείτε παραπάνω), και μετά να εξετάσετε άλλους επεξεργαστές, αφού έχετε κατανοήσει πώς εσείς δουλεύετε καλύτερα με το LaTeX.

Μπορείτε να τρέξετε όλες τις άλλες ασκήσεις μας στο μέσα πρόγραμμα πλοήγησής σας, όμως θέλουμε να σας βοηθήσουμε να δουλέψετε με πραγματικά έγγραφα, επομένως τώρα είναι μια καλή στιγμή να προετοιμαστείτε.